Liever je plannen telefonisch doornemen? Dat kan. Bel ons op 026 3030 160 of vul het formuliertje hiernaast in en we bellen je tijdens kantooruren zo snel mogelijk terug. Beloofd.

VNC Asia Travel hecht veel waarde aan de bescherming van jouw persoonsgegevens. Lees onze privacyverklaring.

Cambodja

Geschiedenis Cambodja

Terug

Prehistorie

Uit archeologische opgravingen blijkt dat er al meer dan zesduizend jaar geleden mensen woonden in wat nu Cambodja is. Waarschijnlijk kwamen ze uit India, China en andere delen van Zuidoost-Azië. Er is weinig bekend over hun dagelijkse leven. Ze woonden in grotten en paalwoningen, verbouwden rijst en rapen via de brandbouwmethode en ze waren vissers.

Funan In de 1e eeuw na Christus ontstond het rijk Funan. Dit kwam tot stand mede door beschavingsimpulsen vanuit India, via handelsnederzettingen in wat nu Zuid-Vietnam is. Naar het voorbeeld van de rijken in India werd er een bestuurlijke structuur opgezet. Maar waarschijnlijk was Funan geen gecentraliseerd rijk, maar de machtigste van diverse kleinere rijkjes. In Funan werden zowel het Khmer als het Sanskriet gebruikt als taal en schrift en het hindoeïsme was de belangrijkste religie. Vishnoe en Shiva werden vereerd en de lingam (rituele fallus) was symbool van de macht. De welvaart ontstond op basis van landbouw, simpele geïrrigeerde rijstbouw, en handel met China en India.

Chenla In de 6e eeuw ontstond het rijk Chenla in het gebied langs de Mekong en de Tongle Sap-rivieren, waar natte rijstbouw werd bedreven. Het veroverde en absorbeerde Funan. Na de dood van koning Jayavarman I in 667 viel Chenla uiteen in twee rijken: Water Chenla in het zuiden en Land Chenla in het noorden. Water Chenla werd ingenomen door Javanen en zij namen prinsen mee als gijzelaars naar Java. Een van hen was de latere Jayavarman II.

Angkor Nadat hij uit Java was teruggekeerd verenigde koning Jayavarman II (802-850) Cambodja en stichtte zijn hoofdstad in Angkor. Het was het begin van een ongekende bloeiperiode. 
Van de 9e tot de 12e eeuw zouden de koningen van Angkor blijven bouwen aan tempels. De laatste grote koning Jayavarman VII (1181-1201) bouwde de meeste van de tempels van Ankor. Hij was ook degene die invasies, vooral door Cham vanuit Zuid-Vietnam, wist te weerstaan. De dood van koning Jayavarman VII betekende in feite ook het einde van de macht van Angkor. De tempelbouw stopte en Cambodja kreeeg steeds meer te lijden van invallen uit buurrijken. 

Vietnam In 1431 werd Angkor verwoest door de Thai uit Ayuthaya. De Khmer begonnen te verhuizen naar het gebied rond Phnom Penh. Hierna volgde een periode van zwakte, verdeeldheid en invasies vanuit Siam (Thailand) en Vietnam. In 1593 kwamen Spaanse avonturiers (Spanje had enige jaren daarvoor de Filippijnen veroverd) de Cambodjaanse koning te hulp tegen Siam. Het hof in Lovek was door allerlei intriges in verwarring en de Spanjaarden raakten in conflict met de Chinese gemeenschap en het hof en werden zelf afgeslacht. Pas na 1622 wisten de Cambodjanen hun autonomie van Siam terug te verwerven. In de 18e eeuw vestigden zich steeds meer Vietnamezen in de Mekong-delta die formeel tot Cambodja behoorde. Begin 19e eeuw werd de delta door Vietnam geannexeerd. De Vietnamezen probeerden de Khmer hun cultuur op te leggen, hetgeen leidde tot diepe haat tussen Cambodja en Vietnam.

Frans kolonialisme De Fransen probeerden Vietnam te ontsluiten voor de handel en veroverden in 1863 de Mekong-delta en het zuiden van Vietnam en maakten het tot de kolonie Cochin-China. Ze stoomden de Mekong op en in 1884 werd koning Norodom gedwongen een verdrag te tekenen waarin hij zich onderschikte en waarna Cambodja in feite een Franse kolonie werd. In de jaren dertig van de 20e eeuw legden de Fransen plantages aan en importeerden ze arbeid uit Vietnam en China. 
Er was verzet tegen het Franse gezag en dan vooral de opgelegde belastingen en dat verzet genoot ook sympathie van het hof, maar het had geen resultaat. Het hof werd door de Franse gouverneur gecontroleerd. In 1941 werd de 19-jarige Norodom Sihanouk op de troon gezet. Tijdens de Tweede Wereldoorlog namen de Japanners in 1945 het gezag ook formeel over en verdreven de Fransen. Sihanouk accepteerde de door Japan aangeboden 'onafhankelijkheid'.

Onafhankelijkheid Na de Japanse capitulatie werd Cambodja door Britse en Franse troepen bezet. Sihanouk sloot in 1946 een overeenkomst waarbij Cambodja werd opgenomen in de Franse Unie. Geleidelijk wist hij steeds meer autonomie voor zijn land te krijgen. De nederlaag van de Fransen in 1954 bij Dien Bien Phu resulteerde ook in onafhankelijkheid voor Cambodja als constitutionele democratie. In 1955 trad Sihanouk af als koning en zette zijn vader Suramarit op de troon. Op die manier kon hij actief de politiek blijven bepalen. Zijn Sangkum Partij kreeg in 1955 84% van de stemmen. Sihanouk trachtte een beleid van neutraliteit te volgen, maar dat viel niet mee in de sfeer van Koude Oorlog en het zich ontwikkelende conflict in Vietnam. Daarbij waren er steeds vaker acties op Cambodjaans grondgebied en Sihanouk keerde zich steeds duidelijker tegen de Amerikaanse bombardementen. Ze waren bedoeld om de Viet Minh te bestrijden maar leidden tot een in feite zinloze verwoesting en de dood van honderdduizenden Cambodjanen.

Lon Nol In 1970 werd Sihanouk afgezet door generaal Lon Nol, die werd gesteund door de Amerikanen. De monarchie werd afgeschaft en Sihanouk werd ter dood veroordeeld, maar kon vluchten naar China. De bombardementen werden verhevigd en Amerikaanse troepen konden nu grondacties uitvoeren tegen de Viet Minh. Het betekende tevens een vervolging van Vietnamezen in Cambodja. Voor het merendeel van de Cambodjanen betekende het militaire bewind corruptie en betrokkenheid in een oorlog die niemand wenste. De boeren bleven achter Sihanouk staan en daarvan werd handig gebruik gemaakt door de Rode Khmer.

Rode Khmer De Rode Khmer was in 1960 opgericht door Cambodjaanse intellectuelen die in Frankrijk hadden gestudeerd en daar communist waren geworden. Terug in Cambodja was er voor hen weinig werk en werden ze politiek actief. Ze neigden steeds meer naar de radicale Chinese variant van het communisme, het maoïsme zoals dat in de Culturele Revolutie in China furore maakte. Ze probeerden steun te krijgen onder de boeren en gebruikten daarbij de beeltenis van Sihanouk. 
In april 1975 wist de Rode Khmer de macht over te nemen. Het kapitalisme en dus alle handel werd verboden. Geld werd afgeschaft. Stedelingen moesten door de boeren worden 'heropgevoed'; iedereen met een beetje opleiding, dus 'intellectueel', werd in feite gedeporteerd naar strafkampen. De 'Killing Fields' zouden 1-2 miljoen slachtoffers maken. Sihanouk keerde eind 1975 terug maar was een gevangene in zijn paleis. Begin 1976 werd Cambodja omgedoopt tot Democratisch Kampuchea. Er kwamen ook steeds meer gewapende conflicten met Vietnam.

Vietnamese dominantie In januari 1979 viel Vietnam Cambodja binnen en verdreef de Rode Khmer naar de jungle. Als 'puppet' werd Heng Samrin de regeringsleider. Sihanouk was opnieuw naar China gevlucht. Maar een Vietnamese overheersing werd noch door China, noch door de USA geaccepteerd. De VN veroordeelde Vietnam en China ondernam een (mislukte) strafexpeditie in Vietnam. Tegen Vietnam ontstond een coalitie van Rode Khmer, Sihanouk en anderen. Er was voortdurend verzet, een voortdurende, verborgen en smerige, oorlog. Uiteindelijk moest Vietnam zich in 1989 uit Cambodja terugtrekken.

In 1989 kwam er een nieuwe regering o.l.v. Hun Sen, een van de leiders van de Cambodjaanse Volkspartij (CPP), in feite de opvolger van de Revolutionaire Volkspartij van Heng Samrin. In 1991 traden ook de andere partijen toe: de Funcinpec (Eenheidsfront) van Sihanouk, de BLDP (Liberale partij) van Son Sann, en de Rode Khmer van Kieu Sampan (die minder bloed aan zijn handen had dan Pol Pot). Na een overgangstijd met toezicht door de VN (Unctad) zouden er verkiezingen volgen. Sihanouk keerde in november 1991 terug, maar Khieu Sampan werd niet in Phnom Penh geaccepteerd. De Rode Khmer bleef daarna aanslagen plegen. 

Verkiezingen In mei 1993 werden dan eindelijk verkiezingen gehouden, die echter door de Rode Khmer werden geboycot. Het Eenheidsfront van Sihanouk werd de grootste partij met 58 van de 110 zetels, maar de Volkspartij (CPP) wist 51 zetels te krijgen. De Liberale Partij kreeg slechts 10 zetels. Unctad trok zich terug na dit succes. Maar was het dat wel? De Rode Khmer was nog altijd machtig, het land lag nog in puin, de VN-aanwezigheid had geleid tot sociale disorde (i.h.b. aids) en de coalitie bleek wankel. In de na de verkiezingen ontstane patstelling kwam er een regering met twee premiers: prins Ranariddh (zoon van Sihanouk) en Hun Sen. Er waren enkele incidenten, waarbij de Eenheidsfront minister van financiën Sam Rainsy de partij verliet en prins Sirivudh werd verbannen omdat hij een aanslag op Hun Sen zou hebben beraamd. Ook de Rode Khmer bleef een bedreiging, o.a. doordat ze werden bewapend door corrupte militairen uit het reguliere leger. 

Vanaf 1995 liepen er steeds meer Rode Khmer-soldaten over en trok Thailand zijn steun terug. Bovendien kreeg de Rode Khmer in 1996 onderling ruzie. Mede vanwege contacten met de Rode Khmer kreeg het Eenheidsfront steeds openlijker ruzie met de CPP. In juli 1997 kwam het tot gevechten en trok de CPP alle macht naar zich toe. Ranariddh werd van verraad beschuldigd en moest het land ontvluchten. In de eerste helft van 1998 wist het leger in een campagne de Rode Khmer te verslaan, ook Pol Pot sneuvelde, waardoor de CPP zijn macht versterkte.

In juli 1998 werden voor de tweede maal verkiezingen gehouden. Ranariddh mocht eind maart terugkeren, maar de uitslag weerspiegelde de nieuwe machtsverhoudingen: CPP 64 zetels, Eenheidsfront 43 zetels en de partij van Sam Rainsy met 15 zetels. De CPP had dus de absolute meerderheid en dat leidde tot veel protesten. Daarop nam Sihanouk het initiatief voor een nieuwe coalitieregering die in november 1998 werd gevormd, maar waarin de CPP natuurlijk domineerde. Rond dezelfde tijd gaven de laatste Rode Khmer guerrilla's zich over aan de regering. Sindsdien domineert Hun Sen effectief de Cambodjaanse politiek, met Sihanouk steeds meer in een ceremoniële rol. De verkiezingen van begin 2002 bevestigden Hun Sen's dominante positie.

Norodom Sihamoni koning Op 7 oktober 2004 trad Sihanoek af als koning. Zijn zoon prins Norodom Sihamoni werd aangewezen als zijn opvolger. Norodom Sihamoni (14 mei 1953) werd geboren uit het huwelijk van koning Norodom Sihanouk en prinses Monique. Zijn naam is samengesteld uit de namen van zijn ouders. De prins ging op kostschool in Praag en studeerde muziek, dans en cinematografie. Tijdens het bewind van de Rode Khmer werd hij in 1977 teruggelokt naar huis, waar hij bij zijn familie werd opgesloten in het koninklijk paleis van Phnom Penh. 

Na de bevrijding in 1979 vertrok de prins in 1981 naar Parijs om balletles te geven. Ook was hij in de Franse hoofdstad ambassadeur bij de UNESCO. Op 14 oktober 2004 werd hij door de Kroonraad tot koning van Cambodja gekozen. In het door burgeroorlogen verscheurde en getraumatiseerde land is de ceremoniële functie van koning een belangrijke factor. 



Oeps! Onze site doet het niet in deze browser

We raden je aan een andere browser te downloaden:

404-giraffe