MALARIA

Malaria is een infectieziekte die wordt overgebracht door een parasiet (plasmodium) via een steek van de anopheles-mug. De symptomen treden meestal één tot twee weken na de steek op en zijn: plotseling opkomende hoge koorts (boven 40°C), koude rillingen, spierpijn, hoofdpijn en lusteloosheid.
De diagnose kan slechts middels microscopisch bloedonderzoek worden bevestigd. Een dergelijk onderzoek is zeker nodig als de koortsaanval langer dan 48 uur duurt, dat kan wijzen op de meest ernstige vorm. Ook bij terugkeer kan malaria de kop opsteken en als u dus dergelijke, op de griep lijkende, verschijnselen heeft moet u een arts raadplegen.

Er zijn verschillende vormen van malaria. De gevaarlijkste vorm is malaria tropicadie wordt veroorzaakt door de plasmodium falciparum. Als u dit oploopt en geen onmiddellijke maatregelen neemt, kan dat tot overlijden binnen één of twee weken leiden.
Daarnaast zijn er ook meer goedaardige malariasoorten. Malaria tertiana wordt veroorzaakt door plasmodium ovale of plasmodium vivax. Deze vorm kan ook vele maanden na verblijf in een risicogebied optreden. De ziekte gaat gepaard met hevige koortsaanvallen om de 48 uur, u bent ernstig ziek, maar gaat er niet aan dood.
De andere goedaardige soort is malaria quartana, veroorzaakt door plasmodium malariae, die gepaard gaat met hevige koortsaanvallen om de 72 uur. De goedaardige soorten zijn goed te behandelen met chloroquine (ev. gevolgd door primaquine). Soms wordt tot medicatie na het oplopen van malaria ook het middel fansidar, halfan (halofantrine) of lariam (mefloquine) voorgeschreven.

Tegen malaria kunt u zich beschermen door het innemen van profylaxe, middelen die de parasieten onschadelijk maken. Houdt er rekening mee dat u de pillen (vanwege constante bloedspiegel) steeds op een zelfde tijd moet innemen. Bedenkt u ook dat de bescherming nooit volledig is en dat in bepaalde gebieden de malariaparasieten steeds meer resistent zijn.

De meest bekende profylaxes zijn paludrine en nivaquine/chloroquine. Vooral in landen van Zuidoost-Azië is steeds vaker resistentie tegen paludrine en nivaquine geconstateerd, daarom wordt nu vaker het (zware) middel lariam of malarone voorgeschreven. Houdt er bij alle middelen rekening mee dat er ernstige contra-indicaties kunnen zijn, dus laat u altijd adviseren door een kundige arts.

Vooral het gebruik van lariam als profylaxe is zeer omstreden en er is bovendien maar zeer beperkt onderzoek naar gedaan. In individuele gevallen kan lariam bepaalde bijwerkingen hebben. Genoemd zijn onder andere humeurigheid, angst, verwardheid en nachtmerries. Het is raadzaam om, als u het als profylaxe gebruikt, tijdig voor vertrek met het slikken van deze middelen te beginnen en tijdens gebruik na te gaan of mogelijke stemmingsveranderingen hiermee samenhangen. In veel landen wordt lariam alleen als medicatie voorgeschreven en preventief aan reizigers meegegeven.

De laatste jaren wordt het middel malarone steeds vaker voorgeschreven. Het is een combinatie van atovaquon (250mg) en proquanil (100mg). Dit middel hoeft alleen te worden ingenomen vanaf een dag voordat u in een malariagebied komt tot een week nadat u het gebied heeft verlaten. Men zegt dat het minder bijwerkingen heeft dan lariam. De bijwerkingen van malarone die worden genoemd hangen vooral samen met de spijsvertering, ze zijn fysiek en niet psychisch.

Naast een profylaxe kunt u het beste simpele voorzorgen nemen. Bedenk daarbij dat de mug vooral na zonsondergang actief wordt. Maatregelen zijn het bedekken van de huid door middel van kleding, het aanzetten van airco of ventilator, het sluiten van ramen en deuren en het gebruiken van een klamboe in niet afgesloten hotelkamers en het op de onbedekte huid smeren van een middel dat 30-50 % DEET (diethyltoluamide) bevat, zoals muggenmelk.

Landen in Azië die een duidelijk verhoogd risico hebben zijn: Burma, Cambodja, Laos, Maleisië, Thailand, Vietnam en natuurlijk ook de grensgebieden met andere landen.

Zie ook: www.malaria.nl